پدیده چهارم: نسل Z و راهکارهای آموزش عالی برای مواجهه با این نسل

تفاوت نسل‌ها، مسئله اي است که بيشتر جوامع معاصر با آن مواجه اند. اين تفاوت در برخي از جوامع اندک و در جوامع در حال گذر قابل توجه است. از سوی ديگر، تفاوت نسل‌ها  تنها به تفاوت ميان جوانان و بزرگسالان که هميشه مدنظر بوده است، باز نمي‏گردد. بلکه، تفاوت‌هاي اجتماعي و فرهنگي ظريفي حتي ميان نسل‌هاي مختلف نوجوان و جوان وجود دارد که غالبا از نظرها پنهان مي‌ماند.

آشنایی با هنجارها، باورها، ویژگی‌ها، صفات اخلاقی و رفتاری نسل های مختلف، به ما کمک می کند تا نسبت به خود و نحوه تعامل با دیگران شناخت بهتری داشته باشیم. این تفاوت‌های نسلی، سبک های یادگیری و استراتژی‌های آموزشی مختلفی را می‌طلبد؛ که در صورت عدم توجه به آنها نقصانی جبران ناپذیر در ساختارهای یادگیری ایجاد می‌کند. نسل Z  ویژگی های منحصر به فردی دارند و نیاز است که دانشگاه‌ها و نظام آموزش عالی سلامت؛ جهت مواجهه با این نسل، استراتژی‌های مناسبی را در پیش گیرند.

ویژگی های نسل Z

امروزه ما با انواعی از نسل‌ها  از جمله بزرگترین نسل، نسل خاموش، نسل B، نسل X، نسل Y و نسل Z  مواجهیم. از این میان نسل Z  یکی از مفاهیمی است که طی چند سال اخیر بیشتر در جوامع مطرح می‌باشد. با توجه به جدید بودن این پدیده، جوامع می بایست برای مواجهه با نسل Z آمادگی لازم را داشته باشند. متولدین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۵ میلادی به نسل Z یا نسل اینترنت معروف هستند. ویژگی های این نسل شامل موارد زیر می باشند:

• اعتیاد به تلفن‌های هوشمند
• علاقه شدید به ارتباطات مجازی و رسانه های دیجیتال
• همزیستی با اینترنت و رسانه های اجتماعی از ابتدای تولد 
• داشتن پیشرفت های خارق العاده‏  در فن آوری
• داشتن سواد سلامت  بیشتر نسبت به نسل های قبلی خود
• داشتن درک دقیق تر مرز بین حریم خصوصی و عمومی و حفظ حریم خصوصی خود در شبکه های آنلاین
• داشتن روحیه کارآفرینی
• طرفداری از خلاقیت و نوآوری
• اعتقاد جدی به گفتگو و مذاکره برای بهبود وضعیت
• واقع بینی و درک واقعیت
• تعهد به اصول اخلاقی
• نیاز به باور و اعتماد

جدول زیر  ویژگی‌های نسل B تا Z را نشان می دهد.

استراتژی ها و پیشنهادات برای آموزش علوم پزشکی برای مواجهه با نسل Z

1_  بالا بردن کیفیت آموزشی دانشگاه‌ها با بهره بردن از اساتید پیشرو

با توجه به ویژگی های منحصر به فرد نسل Z ، لازم است کیفیت آموزشی در دانشگاه‌هادستخوش تغییراتی گردد. براي بالا بـردن کیفیـت آموزشـی در دانشـگاه هـا، عـلاوه بـر امکانـات فیزیکـی و تخصصی؛ نیاز به وجود اسـاتید پیشـرو و کارآمـد مـی‏باشـد. ویژگی‌هـاي شور و اشتیاق و مهارت هاي ارتباطی اساتید نقش مهمـی در موفقیت برای مواجهه با این نسل دارد.

وجود اساتید پیشرو، توانمند و صـاحب صـلاحیت‌هـای علمـی و اخلاقـی مناسـب، از عوامل بنیادي کارآمد در کیفیت نظام هاي آموزش عالی است. اساتید با استفاده از دانسته‌هـاي خـود، بکـارگیري متون و مهارت‌هاي تدریس و ایجاد محـیط مناسـب، بـه یادگیري دانشجویان کمک می‌کنند. لذا لازم است مدیران و مسئولان دانشگاه، از طریق کارگاه‌هاي آموزشی و مهارت آموزي در زمینه تخصصی، شیوه هـاي تدریس، روانشناسی تربیتی نسل Z و یادگیري مداوم، اطلاعات و مهارت‌هاي اساتید را به طور مستمر به روز نمایند.

2- تغییر فضای یادگیری نسل Z از طریق طراحی کلاس های درس هوشمند در دانشگاه‌ها

طراحی کلاس درس به طرز باورنکردنی منعکس کننده تجربه یادگیری افراد درون آن کلاس است. همچنین این ظرفیت را دارد که بر خلق و خو، تلاش، رفتار و تخیل آنان تأثیر بگذارد. طرح‌های رنگی و نورپردازی طبیعی نیز دو عنصر مهم هستند. روانشناسی رنگ ها نیز تایید می کند که رنگ تأثیر عمیقی بر روحیه ما دارد. بدیهی است که قرار گرفتن در اتاق با رنگ تیره مانند سیاه یا خاکستری توانایی مثبت ماندن ما را کاهش می دهد. علاوه بر این نشان داده شده است که رنگ هایی مانند سبز و زرد منجر به احساس آرامش و خرسندی در انسان می شود. لذا توجه به طراحی کلاس ها در دانشگاه‌ها به صورت هوشمند برای افراد نسل Z می تواند مفید واقع شود.

3- ترکیب تجربه های آموزشی مجازی و واقعی

به دلیل پیچیده‌تر شدن فرایند تعلیم و آموزش ناشی از "زبان فناورانه" نسل های جدید، بایستی ترکیب تجربه‌های مجازی و واقعی در قالب تجربه‌های آموزشی در دانشگاه‌ها، مدنظر قرار گیرد.

4- استفاده از انواع مختلف ابزارها  و اپلیکیشن ها در دانشگاه‌ها برای آموزش نسل Z

از آنجا که نسل Z ، نسل دیجیتال است و اساتید در دانشگاه‌ها به دنیای دیجیتال دسترسی دارند،  باید در استفاده از انواع مختلف ابزارها و وسایل، برنامه ها و اپلیکیشن ها که می توانند در کلاس‌ها به کار گیرند، مهارت بیشتری کسب کنند تا از این طریق افزایش مشارکت و ایجاد انگیزه در یادگیری نسل Z را بیشتر کنند. از جمله فناوری هایی که اساتید می‌توانند برای یادگیری بیشتر دانشجویان از آنها استفاده کنند به شرح زیر می باشد :

- تلفن همراه :

دانشجویان نسل Z بسیار از تلفن های همراه استفاده می کنند و اکثر آنها از تلفن خود برای کارهای روزمره و امکانات کلاس آنلاین استفاده می کنند. دانشجویان می توانند از تلفن های همراه خود برای دسترسی آنلاین به کتاب های درسی یا کمک آموزشی استفاده کنند. آنها همچنین می توانند از وبلاگ های مختلف با مقاله های مربوط به بحث های کلاسی استفاده کنند و با مطالب بیشتری و نظرات متفاوت در مورد موضوعات درسی آشنا شوند. دانشجویان همچنین عاشق رسانه های اجتماعی هستند. آنها با استفاده از این رسانه ها و تماشا و شنیدن مطالب بیشتر در مورد موضوعات مشخص، اطلاعات زیادی حفظ و در عین حال از یادگیری لذت خواهند برد.

-YouTube  :

YouTube یکی از برنامه هایی است که به دانشجویان در یادگیری کمک می کند و می تواند برای آنها و اساتیدشان کمک بزرگی باشد. نسل Z بسیار بصری است و علاقه دارد از YouTube و مانند آن برای یادگیری خود استفاده کند.

استفاده از فناوری تنها استراتژی نیست که باید به آن فکر کرد و باید به دنبال روشهای دیگر ارزیابی و ابزارهای دیگری برای نحوه ارائه مطالب به افراد  نسل Z هم بود.  موارد زیر شامل ایده هایی است که می توان از آنها در آموزش به نسل منحصر به فرد Z استفاده کرد:

-آزمونک های آنلاین : دانشجویان نسل Z ترجیح می دهند به امتحانات کوتاه و آنلاین پاسخ دهند.

-تیم های کوچک : طبق گفته های پژوهشگران ، نسل Z ترجیح می دهد در گروه های کوچک کار کند. وقتی در گروه های کوچک کار می کنند ، می توانند خلاقیت بیشتری را پرورش دهند.

-فعالیت های یادگیری فعال : تحقیقات نشان داده است که نسل Z دارای دامنه توجه کوتاه تری است. یکی از رویکردهایی که می توان استفاده کرد، نوشتن خلاصه ای کوتاه در گروه یا به صورت جداگانه است. این فعالیت کمک می کند آنچه را که باید بازبینی شود تشخیص دهیم .

-بازی ها : بازی ها برای مرور مطالب بسیار مؤثر هستند و به دانشجویان اجازه می دهند که دانش خود را به اشتراک بگذارند.
دانشجویان می‌توانند بسیار فعال شوند و تمرکز زیادی روی بازی بگذارند. دانشجویان نسل Z گیمرهای مجازی هستند و عاشق چالش‌های در بازی هستند.

-مراقبت و بازخورد : این مهمترین استراتژی است. وقتی به اتفاقاتی که برای دانشجویان می افتد و نیازهای آنها اهمیت می‌دهیم، آنها بیشتر با کلاس درس درگیر می‌شوند . مراقبت و ارائه بازخورد از پیشرفت آنها به طور ثابت، نتیجه مثبت می‌دهد. اگرچه ممکن است در جاهایی آنها را تصحیح کنیم، اما در مورد نحوه بهتر شدن به آنها بازخورد و با تشویق انگیزه می‌دهیم. کلمات مثبت افراد را تغییر می دهد و ما باید این کار را در مورد دانشجویان خود انجام دهیم.